Koning Winter

Koning Winter, wie is hij eigenlijk en waar komt hij vandaan?  Daar kwam ik achter toen ik mij  een paar jaar geleden rond 6 januari afvroeg: wat doe ik met mijn seizoenstafel nu alle figuren die bij kerst horen, weer ingepakt zijn? Voor lentefiguren is het immers nog veel te vroeg.

Het antwoord op die vraag bleek te zijn: Geef een mooie plek aan Koning Winter. 

Vilten Koning Winter

Olles Skitocht

Koning Winter is gemakkelijk te vinden in één van de prachtige prentenboeken van Elsa Beskow: Olles Skitocht. In dit boekje lezen we hoe de avontuurlijke kleine Olle er in de winter op zijn ski’s op uittrekt en in het besneeuwde bos kennismaakt met Oom Rijp en Vrouwtje Dooi. Vrouwtje Dooi wordt door Oom Rijp vakkundig weggejaagd- de winter duurt nog lang en sneeuw en ijs mogen nog niet verdwijnen-, waarna Olle het kasteel van Koning Winter bereikt en er mag binnengaan. Koning Winter blijkt een grote, streng uitziende figuur te zijn met een lange witte baard. Hij draagt een witte mantel en een donker gewaad. Ondanks zijn imponerende uiterlijk is Koning Winter erg aardig voor Olle. Het jongetje krijgt complimenten en mag rondkijken in het slot. En als hij later weer thuis is, laat Koning Winter de winter nog heel erg lang duren, zodat Olle goed gebruik kan maken van zijn ski’s en zijn nieuwe schaatsen. Gelukkig wordt Vrouwtje Dooi aan het einde van dit lieve verhaaltje in ere hersteld: Olle komt erachter dat zij het is die de komst van de Lentefee mogelijk maakt.

Koning Winter in Rusland

Bij ons in Nederland komen we Koning Winter buiten dit verhaaltje om niet zoveel tegen. Hooguit gebruiken we zijn naam als aanduiding voor de wintertijd: “Koning Winter zorgde voor een lange avondspits vandaag”, kunnen we zeggen. Of: “Koning Winter kwam onverwacht nog eens terug.” In de slavische landen, bijvoorbeeld in Rusland, is dit wel anders. Daar kent men Koning Winter heel goed. Andere namen zijn: Vadertje Winter of Vadertje Vorst. Grootvadertje tegen hem zeggen mag ook.  De Russische Koning Winter draagt een magische staf waarmee hij alles wat hij aanraakt, kan bevriezen. Hij woont  ver van de bewoonde wereld in de taiga, en is erg met de natuur verbonden. Deze vrijgevige figuur heeft een kleindochtertje dat Snegoerotsjka (Sneeuwvlokje) heet. Samen brengen opa en kleindochter op 31 december cadeautjes rond, net als onze Sint-Nicolaas dat doet op 5 december en de Kerstman met Kerst. Ze reizen in een trojka rond en deze Russische slee wordt getrokken door drie schimmels, of door rendieren. 

Hoe ziet Koning Winter eruit?

De Koning Winter zoals je die veel tegenkomt op de seizoenstafel, is meestal gekleed in wit met lichtblauw. En hij heeft, vanzelfsprekend, een lange witte baard. Uiteraard is een Koning Winter voor de seizoenstafel vaak van vilt gemaakt. Een erg mooie heb ik  gezien bij Wolwezens van Natalie Emmens. Hij staat op het plaatje boven aan dit blog. Het is leuk om een ondergrond te kiezen die lijkt op sneeuw, en daar dan een paar spelende kinderen met een slee op te zetten. Maar je kunt natuurlijk ook kiezen voor Vrouwtje Dooi (daar geven onze winters wel aanleiding toe…) en/of voor dennenboompjes, of kristallen. 

Mijn eigen Koning Winter

Zelf heb ik inmiddels winterfiguurtjes van aardewerk; een kerstman in een witte mantel en een poppenhuisfiguurtje die ik  allebei een poos geleden van mijn moeder heb gekregen en die ik zie als Grootvadertje Vorst en zijn kleindochtertje Sneeuwvlokje. Of eigenlijk heeft mijn Sneeuwvlokje ook nog een tweelingzusje- dat vind ik gezellig. Toen ik vorig jaar een klein, precies bijpassend arresleetje vond bij de kringloop, was mijn setje compleet en mijn inspiratie geprikkeld: dat arresleetje moet natuurlijk wèl met volksmotiefjes beschilderd worden!  En zou er eigenlijk nog een rendier bij moeten? Of niet? Zo blijf ik bezig met bedenken en uitproberen, en ik hoop: jullie ook!

Wolwezens

Figuren van wol,  wat zijn ze mooi. Zelf ben ik helaas te allergisch voor wol om dit mooie materiaal te kunnen gebruiken, daarom werk ik vooral met hout, stof en papier. Maar soms maakt een wollen figuurtje een opstelling echt áf.  Zoals laatst, toen ik een ezeltje nodig had voor mijn kerstgroep. Gelukkig ken ik iemand waar ik terecht kan als ik zo’n figuurtje nodig heb. Zij heet Natalie Emmens en ze is van oorsprong docent beeldende kunst en vormgever. Natalie is ook een vrijeschoolmoeder van twee jonge kinderen. En bovendien heeft Natalie het bedrijf Wolwezens opgezet. Ze maakt de prachtigste figuren van wol; bij haar heb ik het leukste en liefste ezeltje gekocht dat ik me kan voorstellen.

Natuurwezens

In één van haar podcasts vertelt Natalie over de verdieping die ze heeft ervaren bij het werken met wol. Op een bepaald moment las ze het boek Natuurwezens, dat de visie van Rudolf Steiner weergeeft over vuurwezens, elfen, nimfen en gnomen. Deze natuurwezens werken in een laag die niet zonder meer zichtbaar is voor de mens. Zij zijn het, die het leven mogelijk maken, en dat planten en dieren voeding opnemen, zonlicht, regen. En ook, dat ze kunnen groeien, en beschermd worden.

Scheppen vanuit warmte en levendigheid

Door deze zienswijze ervaar je een groot respect voor de natuur, vindt Natalie. Ze is zich gaan realiseren, dat de wol waar ze mee werkt, veel en veel meer is dan een “natuurlijk materiaal” alleen. Wol is altijd warm, altijd behaaglijk aan je handen. Wol heeft eerder ook al een schaap warmte gegeven, veiligheid, bescherming. Haast als een cocon. Wanneer je wol draagt of op je huid voelt als je ermee werkt, ervaar je zelf die warmte ook. Je voelt je er prettig door, veilig, beschermd. Je kunt echt voelen dat wol een levend product is. Uit het idee dat de natuurwezens Natalies wol hebben laten ontstaan en groeien, is  uiteindelijk de naam “Wolwezens” geboren.

Wolwezens

Ik vind het heel mooi dat Natalie de uitdaging is aangegaan om Wolwezens op te richten.  Zeker ook omdat ze dat vanuit verdieping doet. Het is inspirerend en grappig om te zien, hoe ze haar eigen interpretatie geeft aan de figuren die ze maakt. Haar Koning Winter heeft bijvoorbeeld een woeste bos haar die lijkt op dreads. Maar als je die haardos ziet, duurt het niet lang voordat je denkt aan ijspegels, of aan ijshaar, en dat is precies hoe Natalie het bedoeld heeft. Wil je meer zien van Wolwezens? Kijk dan op Instagram, daar zijn nog veel meer foto’s te vinden. Maar wees gewaarschuwd. Natalies Wolwezens zijn onweerstaanbaar!

De reis van Jozef en Maria

Het verhaal van het kerstkindje dat geboren werd in een stal, omdat er in de herberg geen plaats meer was, kennen we allemaal. Ook weten we wel dat Jozef en Maria op reis waren vanwege een volkstelling. Maar wist je ook dat er een hele leuke manier is om hun reis thuis uit te beelden, samen met kinderen? Vandaag vertel ik jullie er meer over.

Maria en Jozef bij de herberg

Lees verder De reis van Jozef en Maria

Over echtheid: spelen en speelgoed

In mijn serie over de zintuigen maak ik vandaag met jullie een uitstapje. We gaan het hebben over echtheid, van speelgoed en spel in het bijzonder. Want of je het nu hebt over speelgoed van natuurlijke materialen, kleding van natuurzuivere stoffen, of over voedsel dat je levenskrachten opbouwt, echtheid is een belangrijk concept in de antroposofie. Lees vandaag waarom speelgoed van natuurlijke materialen belangrijk is voor de ontwikkeling van de zintuigen:

Collage met 4 stukken speelgoed van natuurlijke materialen bij blog "over echtheid".

Allereerst: wees zelf echt!

Het allerbelangrijkste wat je kunt doen om een gezonde ontwikkeling van je kindje mogelijk te maken is: zorg voor echt contact. Gelukkig is dit ook meteen het leukste en fijnste wat je kunt doen. Neem je kindje van begin af aan bij je zo vaak het kan, maak oogcontact, praat met je kindje en luister ook goed; ook een baby is al graag de gesprekspartner van mama en papa. En als een kleintje groter wordt, is dit soort actieve, bewuste verbinding met jou van het grootste belang. Je geeft daarmee erkenning en geborgenheid, en van daaruit voelt je kindje zich veilig genoeg om de wereld te gaan verkennen. Als je dan begint met (vooral) speelgoed van natuurlijke materialen te geven, zet je deze ontwikkeling voort op de meest logische manier.

Stem af op je kind

Doe dus moeite om je af te stemmen op je kind. Mijn grootste tip: kies niet op voorhand allerlei doelen of resultaten, maar kijk en luister goed waar je kind van geniet. Een praktisch voorbeeld: als ik met mijn kleindochtertje het park in ga, is de verleiding groot om naar de speeltuin te willen gaan en daarna een rondje om de vijver te lopen. Maar al bij het allereerste heuveltje in het pad wil zij graag naar boven en dan zo hard mogelijk naar beneden rennen, mijn armen in. Niet één keer, maar wel tien keer. Of twintig.

Ik had niet meteen door hoe belangrijk dat is- ik had immers mijn wandelrondje in mijn hoofd en dat wilde ik gaan lopen. Maar nu ik me bewust ben van haar behoefte aan beweging en wisselwerking, vind ik het heerlijk om mee te doen. En zo doe ik het ook met speelgoed. We zijn immers beslist niet verplicht om van blokken een toren te bouwen, of om een pop elke keer netjes aan- en weer helemaal uit te kleden. Juist tijdens vrij spel kun je zo creatief zijn als je maar wilt, en: je gebruikt vanzelf al je zintuigen. Zéker als je speelgoed hebt gekozen van natuurlijke materialen, want dat nodigt daar helemaal toe uit.

Plastic of hout, eenvoudig of gedetailleerd

Als je plastic speelgoed vergelijkt met speelgoed van hout of textiel, dan zie je dit:

Natuurlijke materialen geven veel verschillende ervaringen aan de tastzin. Plastic voelt -los van de vorm- steeds gelijk, of je nu een pop vasthoudt, een auto, of blokken. Maar hout kan steeds weer anders zijn, met bast of zonder, glad of oneffen, droog of soepel, met of zonder nerf.  Iets vergelijkbaars geldt voor poppen;  zonnekindpoppen zijn een rijkdom voor je tastzin. Beide soorten speelgoed zijn veel “levender” dan plastic. Dat nodigt er ook toe uit om er respectvoller mee om te gaan.

Daarbij komt dat plastic, met zijn lichte gewicht, de zintuigen een beetje voor de mal houdt. Een robuuste houten auto is zwaar, dat “klopt” voor je gevoel. Een plastic auto daarentegen weegt nooit veel.

Mooi is ook, dat spelen met natuurlijke materialen je fantasie stimuleert. Je kunt zeggen: hoe eenvoudiger het speelgoed, hoe groter het effect op de verbeeldingskracht. Iedereen die graag creatief bezig is, weet dit zelf ook. Leg de tafel vol met blaadjes, eikeltjes, draadjes en lapjes, en je kunt bijna niet meer stoppen met mooie dingen maken, zóveel nieuwe ideeën krijg je vanzelf!  Met je hele wezen doe je mee. Voor eenvoudig speelgoed geldt precies hetzelfde.

Kiezen voor echtheid in je dagelijks leven

We hebben gemerkt dat het best lastig is om echtheid toe te passen in je dagelijkse leven; onze maatschappij is er allang niet meer op ingesteld. Het lukt onszelf echt niet elke dag en zeker niet voor de volle honderd procent. Om elkaar te helpen om meer echtheid in ons leven te brengen, hebben wij onze Community Antroposofische Marktplaats opgericht. Hier kun je spullen kopen en verkopen die aansluiten bij het antroposofische gedachtegoed. Nieuw én gebruikt; je kunt deelnemen als particulier maar ook als hobby-atelier, school of bedrijf.

Wil je meedoen? Word dan abonnee. We vragen aan iedereen een bijdrage in de vorm van een (goedkoop) abonnement, omdat we op die manier de Community vrij kunnen houden van de grote commercie. En ook omdat we dan zeker weten dat we leden hebben die bewust kiezen voor een leefstijl waar mens, dier en aarde beter van worden.

Zo kunnen we samen de wereld een stukje echter maken. Wil je meedoen of meer weten? Kijk dan hier.

Ook goed om te weten: we gebruiken de abonnementsgelden om de Community in de lucht te houden en te beheren. Als er geld overblijft, gebruiken we dat om passende projecten, voorgesteld en gekozen door de leden, te steunen.

Foto’s:

De speelgoedartikelen op de foto’s vind je op Antroposofische Marktplaats. Daar worden ze aangeboden door:

  1. Webwinkel Duizendhout (kiepauto)
  2. Ankie Degenkamp (pop)
  3. Atelier Zussekus (spenenketting)
  4. Houtwerkplaats Overkempe (vrachtauto)

 

 

Hoe help ik mijn kindje om de gehoorzin te ontwikkelen?

Goed kunnen horen leidt naar goed kunnen luisteren, en dat is heel belangrijk willen we goed met elkaar om kunnen gaan. Meestal is het een hele toer om je kindje goed te leren luisteren naar anderen, dat weten alle opvoeders. Hoe zorg je nu dat je kindje een sociaal mens wordt, door het te helpen de gehoorzin, het eerste van de geestgerichte zintuigen, te ontwikkelen? Een aantal tips op een rijtje.

Lees verder Hoe help ik mijn kindje om de gehoorzin te ontwikkelen?

De ontwikkeling van de geestgerichte zintuigen bij jonge kinderen

De geestgerichte zintuigen: wat zijn dat, en hoe help je je kindje om ze goed te ontwikkelen?

Rudolf Steiner onderscheidde twaalf zintuigen, in drie groepen van vier.  Leerkrachten op de vrijeschool letten erop hoe de ontwikkeling van de zintuigen verloopt bij jouw kindje. Bij jonge kinderen zijn de lichaamsgerichte zintuigen het belangrijkst; zij zijn nog maar net op aarde en druk bezig om hun lijfje te leren kennen en gebruiken. We gaven al veel tips om daarbij te helpen. Ook de omgevingsgerichte zintuigen kwamen uitgebreid aan bod.

baby met muziekinstrumenten illustratie geestgerichte zintuigen

Lees verder De ontwikkeling van de geestgerichte zintuigen bij jonge kinderen

Kerstmis

Kerstmis……één van de belangrijkste, meest gevierde feesten van het hele jaar. Natuurlijk draait het niet alleen om de mooie boom of de voorpret van het maken, kopen en van het ontvangen van de cadeautjes. Of om het lekkere eten. Kerst, dat is toch vooral het feest van samenzijn. En van de geboorte van Christus, natuurlijk.

Lees verder Kerstmis

Hoe help ik mijn kindje om de reukzin te ontwikkelen?

Ruiken: we doen het (bijna) allemaal. Het is onontkoombaar om je neus te gebruiken, en als je je reuk goed ontwikkelt, dan helpt je dat uiteindelijk om goede inschattingen te maken waar het gaat om goed of slecht. Maar kun je de reukzin eigenlijk actief helpen ontwikkelen bij je kindje? En hoe doe je dat?

Meisje ruikend aan narcis, illustratie reukzin

Lees verder Hoe help ik mijn kindje om de reukzin te ontwikkelen?

Hoe help ik mijn kindje om de smaakzin te ontwikkelen?

Proeven…..we kunnen het vanaf onze eerste dag. Maar natuurlijk doen we dat dan nog niet bewust. Dat komt later pas, en langzamerhand kunnen we via onze smaakzin leren om in heel veel situaties de “proef” op de som te nemen. Heb je je smaak goed ontwikkeld, dan kun je veel meer “proeven”dan alleen je eten: je kijkt door de buitenkant van de dingen heen en je ervaart, wat de binnenkant je brengt. De smaakzin heeft ook te maken met afstemming en harmonie, en innerlijke schoonheid. Een goede zaak dus om je kindje goed te leren proeven. Tips nodig? Lees dan snel verder!

meisje eet broodje, illustratie smaakzin Lees verder Hoe help ik mijn kindje om de smaakzin te ontwikkelen?

Hoe help ik mijn kindje om de gezichtszin te ontwikkelen?

Licht of donker, rood, geel, groen, blauw, dichtbij of ver weg…..dat allemaal en nog veel meer kunnen we gewaarworden met onze ogen, onze gezichtszin dus. En wat we zien, heeft grote invloed op ons gevoel en stemming. Je kunt gerust stellen dat onze wereld uit zijn voegen barst van de visuele indrukken. Maar bewust dingen zien, hoe leer je dat je kind? Ik heb wat tips bij elkaar gebracht en die deel ik in dit blog met je:

Kind kijkt door gaatje, illustratie gezichtszin Lees verder Hoe help ik mijn kindje om de gezichtszin te ontwikkelen?