Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Sta je op het punt om een passende school te vinden voor je kind? Of zit je kleuter misschien al in een vrijekleuterklas, en wil je graag weten hoe zijn of haar dag eruitziet op school? Vind je het leuk om te weten wat de achtergronden zijn voor het onderwijs dat je kind krijgt? Of ben je misschien op zoek naar manieren om thuis een goede afstemming te vinden op school?

De vrijekleuterklas

Als ouders weet je vaak niet heel precies waardoor het vrijeschoolonderwijs zich onderscheidt van ander onderwijs.  Wil je graag weten wat er allemaal gebeurt, of kan gebeuren, in een kleuterklas op een vrijeschool, en waarom? Lees dan het boek “De vrijekleuterklas”. Een boek dat bovendien veel duidelijke en praktische informatie geeft over ontstaan, organisatie en doelstellingen van de vrijeschool. Het boek is geschreven door Loïs Eigenraam, zelf vele jaren juf van een vrijekleuterklas, en daarnaast ook ervaren vrijeschoolmoeder.

Een vrijeschoolleerkracht vertelt over de vrijekleuterklas

Dat Loïs Eigenraam leerkracht is, is goed te merken aan de heldere opbouw van haar boek en de bondige manier waarop zij praktische informatie geeft. Na een korte inleiding waarin ze iets over zichzelf vertelt en het boek bovendien in internationaal perspectief plaatst, geeft ze zeven hoofdstukken:

  1. Geschiedenis van de vrijescholen: De fabrieksarbeiders van de Waldorf Astoria sigarettenfabriek in Stuttgart waren de eerste vrijeschoolouders; voor hun kinderen werd de eerste vrijeschool opgericht. Vanaf dit beginpunt in 1919 schetst Loïs Eigenraam de benaming, ontwikkeling en de visie van de vrijeschool.
  2. Uitgangspunten van het vrijeschoolkleuteronderwijs: Er bestaat een internationale vereniging voor de vrijeschoolpedagogen die werken met het jonge kind, het IASWECE.  Het IASWECE beschrijft de uitgangspunten waaraan je een vrijekleuterklas kunt herkennen. In dit hoofdstuk vind je er een korte opsomming van, die in de verdere hoofdstukken punt voor punt is uitgewerkt.
  3. Liefdevolle interesse hebben voor ieder kind: liefdevolle aandacht voor elk kind afzonderlijk is het eerste uitgangspunt op de vrijeschool. Hoe leerkrachten dit in praktijk brengen, lees je in dit hoofdstuk.
  4. Echte ervaringen beleven: In de vrijekleuterklas ligt de nadruk op echte, zintuiglijke ervaringen.  Waarom en hoe dit een kind sterk en krachtig maakt, kun je in dit hoofdstuk lezen.
  5. Hoe leren kleuters in een vrijekleuterklas? Kleuters leren op de vrijeschool door nabootsing, door beweging en door zintuiglijke ervaringen. De leerkracht schept de voorwaarden voor een goede, en ook veilige ontwikkeling. Hoe dit precies gebeurt, bijvoorbeeld qua inrichting en materiaalgebruik, en hoe het tegenover de inspectie verantwoord wordt, legt dit hoofdstuk je uitvoerig uit.
  6. Ritme: Ritme is in de vrijekleuterklas erg belangrijk. Het gaat dan om dag-, week, maand- en jaarritmes. Ritme geeft een kleuter een gevoel van veiligheid en van onderlinge verbondenheid. Je vindt er hier voorbeelden van en handige overzichten van een indeling van dag, week, maand en jaar, inclusief de jaarfeesten.
  7. Spel en spelen:  Je vindt in dit hoofdstuk een uitgebreide uitleg over de vier spelvormen vrij spel, ochtendspel, kringspel en buitenspel. En ook over het grote belang van spelen voor de ontwikkeling van je kind.
  8. Betekenisvol werken: Een kleuter in de vrijekleuterklas leert werken. Het gaat dan om écht werk, werk dat altijd een proces is, en zin heeft. Leerkracht en kinderen doen samen ambachtelijk en huishoudelijk werk, zoals brood bakken. Loïs Eigenraam beschrijft in dit aanstekelijke hoofdstuk hoe zij het aanpakte, en waarom werken zo belangrijk is in de vrijekleuterklas.
  9. Kunstzinnige activiteiten: De vrijeschool zou de vrijeschool niet zijn zonder kunstonderwijs. Dit begint al bij de kleuters, en de leerkracht heeft een grote vrijheid om dit aspect in een eigen vorm te gieten. Je leest hier over euritmie, schilderen, muziek op de pentatonische lier en andere activiteiten.
  10. Meegaan met de tijd: In de vrijekleuterklas zijn geen digitale leermiddelen aanwezig, en ook krijgen de kleuters geen taal- of rekenles. Wèl wekt het onderwijs hun interesse voor taal en rekenen. In dit hoofdstuk staat kort beschreven hoe dat gebeurt.
  11. De gemeenschap van kinderen, ouders, school en leerkrachten: Een hoofdstuk over de hele, uitgebreide, gemeenschap die om een kind heen staat, van ouders en leerkrachten tot en met de (inter)nationale verbanden die er zijn.

Het boek kent als afsluiting een kort nawoord met een citaat van Michaëla Glöckler, dat heel mooi het motto “Worden wie je bent” verwoordt. Achterin vind je ook nog een literatuurlijst met opvoedingsboeken.

Mijn eigen mening over “De vrijekleuterklas”

Er zijn weinig boeken die ik met zoveel plezier heb gelezen als “De vrijekleuterklas”. En niet alleen dat, ik heb er ook veel van geleerd. Loïs Eigenraam verstaat de kunst om heel bondig, toegankelijk en tegelijkertijd heel beeldend te schrijven. Ze legt uit waarom een kleuterjuffie doet wat ze doet, en hoe ze haar onderwijs vormgeeft. Het leukste wat ik heb geleerd? Dat dezelfde, wereldwijde uitgangspunten van de vrijeschoolpedagogie een vrijekleuterklas meteen als zodanig herkenbaar maken, terwijl de leerkracht toch de vrijheid heeft om het onderwijs autonoom op een eigen manier vorm te geven. Kortom, dit boek is volgens mij een echte verrijking voor iedereen die meer wil weten over het onderwijs in een kleuterklas op de vrijeschool.

Portret van een meisje met een bloemenkrans
Alle jaarfeesten op een rijtje
jongetje op school
Waarom wordt de vrijeschool populairder?

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Bakken zonder suiker, het klinkt ideaal. Bij uitgeverij Loopvis is een boek verschenen met recepten, en met aanvullende informatie over suikervrij bakken. De auteur is Nanne Hogeland.

Suiker, niks voor mij

Jaren geleden al kwam ik erachter dat ik niet zo heel goed tegen suiker kan. Van geraffineerde suiker gaat mijn bloedsuikerspiegel schommelen, en dat geeft vervelende klachten. Heel lang heb ik daarom alle suiker maar zoveel mogelijk vermeden (en da’s moeilijk, want suiker zit zelfs in voedingsmiddelen waar je het niet van verwacht zoals ketchup of vleeswaren). Ook heb ik wat geëxperimenteerd met suikervervangers en helemaal suikervrij bakken, maar niet zo grondig als Nanne Hogeland. Zij pakte de zaak voortvarend aan, mikte al ploeterend vele suikervrije baksels de afvalbak in maar kwam uiteindelijk triomfantelijk tevoorschijn met dit zeer grondige en systematisch opgezette receptenboek.

Goed zoet, bakken zonder suiker

De titel zegt het al: “Goed zoet” bevat recepten van allerlei zoete lekkernijen zonder suiker. Maar Nanne gaat een stap verder. Naast recepten met witte bloem geeft ze ook voorbeelden van baksels met volkoren-, haver- en notenmeel, en zelfs ook van gluten- en lactosevrij lekkers. Nanne moet een echte zoetekauw zijn, want ze beperkt zich niet tot taartjes, koekjes en ander gebak, maar geeft ook recepten van drankjes en zelfs van alternatieve slagroom (van kokosmelk). En als we onszelf dan helemaal hebben volgegeten met al die heerlijkheden, dan kunnen we ook nog lezen wat er in je lichaam gebeurt als je suiker eet. En interessante theoretische informatie over suikervervangers en de glycemische index bestuderen.

Suikervervangers

Nanne legt eerst uit waarom suiker en witmeel ongezond zijn. Vervolgens geeft ze een overzicht van negen suikervervangers en acht bloemvervangers, compleet met eigenschappen en voors en tegens. Ik vond het handig om die allemaal op een rijtje te hebben, maar het viel me wel tegen om te lezen dat ze ook allemaal zo hun nadelen hebben. Palmsuiker, kokosbloesemsuiker, oerzoet en honing bestaan bijvoorbeeld voor bijna de helft uit fructose -vruchtensuiker- en kunnen daardoor belastend zijn voor de lever. Ze zijn bovendien niet geschikt voor diabetici. Dat maakt toch dat ik met een ander oog naar de recepten kijk waar deze zoetstoffen in verwerkt zijn. Suikervrij is duidelijk niet hetzelfde als…nou ja…suikervrij. Gelukkig volgen er later zoveel recepten dat je met enig uitpluiswerk echt wel kunt uitzoeken welk gebak het beste past bij je persoonlijke voorkeur en mogelijkheden.

De recepten

Na een aantal zeer nuttige overwegingen betreffende rijsmiddelen, vetten, groenten en natuurlijke versiersels kunnen we dan door naar het echte werk: de recepten. Nanne heeft ze ingedeeld in zes hoofdstukken:

  1. Stap 1: lekkernijen met bloem, hier vinden we met name (cup)cakes.
  2. Stap 2: zoetigheden met volkorenmeel, met recepten voor koekjes en taartbodems.
  3. Stap 3: lekkers met haver- en notenmeel, met allerlei taarten, snoep en desserts.
  4. Extra: tussendoortjes en traktaties, met koek, repen en een spectaculaire regenboogtaart.
  5. Drankjes: zeven frisse drankjes.
Zoetstof tot nadenken

Onder deze leuk gevonden titel vinden we het laatste hoofdstuk. We leren hier wat suiker met ons lichaam doet en wat de glycemische index is. Er is nog wat meer informatie te vinden over de suiker- en bloemvervangers (waarom staat die niet aan het begin?), die speciaal voor deze publicatie zijn onderzocht door studenten Voeding en Diëtetiek  en we lezen nog wat overwegingen van Nanne. De laatste bladzijden zijn, zoals het een goed kookboek betaamt, gevuld met een handige index van de recepten.

Vormgeving: een compliment

Dit handige, nuttige en niet te vergeten zeer grondige boek is vormgegeven op een manier die een apart compliment verdient. Ik had “Goed zoet” haast alleen al gekocht omdat het er zo aantrekkelijk uitziet. Voor fotografie en styling is Saskia Lelieveld verantwoordelijk, voor illustratie en vormgeving Julie Tavernier. Het is te hopen dat zij nog vele kansen krijgen tot samenwerking, want zij maakten samen een vrolijk, fraai boek met een perfecte match van inhoud en uiterlijk. Chapeau!

Zelf aan de slag

Natuurlijk ben ik zelf gaan bakken, ik wilde weleens weten of de baksels echt zo lekker zijn als Nanne beweert. Ik heb me gestort op de Amelander Dûmkes, een variant op de Fryske dûmkes van bladzijde 87. Wie zin heeft, kan meedoen: ik mocht het recept delen van uitgeverij Loopvis. Of het lekker was? Oordeel zelf, maar bij ons hebben deze koekjes de volgende dag niet gehaald!

Goed zoet, bakken zonder suiker. Door: Nanne Hogeland. 
Uitgeverij Loopvis, Groningen/Velp, 2014.
ISBN 978 90 817648 3 4 
Gebonden, prijs: € 29,95

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Hoe geef je een (kinder)verjaardag betekenis op een manier die aansluit bij de antroposofie? Ik vertel jullie wat mijn manier is.

De betekenis van een verjaardag

Een verjaardag bewust en dus met aandacht vieren, dat is de kern voor mij. Het gaat dan dus om de betekenis. Elke verjaardag betekent weer een persoonlijk jaar erbij, vol belevenissen, geluk, verdriet, woede en dromen. Je hebt een ontwikkeling doorgemaakt, dat is zeker, hoe oud je ook wordt deze keer. En persoonlijke ontwikkeling is een kernbegrip binnen de antroposofie. Hierbij stilstaan is zeker waardevol.  En ook mag je simpelweg vieren, dat je er nog bent en nog verder mag. Dat kan groots maar ook heel klein. Ik geef zelf de voorkeur aan het in het klein groots vieren. Het gebruiken van antroposofische elementen helpt daarbij.

 De eerste verjaardag: de cadeaus

Mijn dochter vierde dit jaar haar eerste verjaardag. Ik wilde dat graag vormgeven op antroposofische wijze. Dit heb ik toegepast op de aanloop naar de verjaardag toe, de kleding van mijn dochter, en natuurlijk ook op de cadeaus.

Jaarring

Om naar de verjaardag toe te leven gebruikte ik een houten jaarring, met ringstekers voor de cijfers nul en een. Ik telde een week van tevoren af tot haar verjaardag. Mijn dochter was nog te klein om de bedoeling hiervan te begrijpen, maar de traditie is mooi en volgend jaar zal ze er al aan mee kunnen doen.

Verjaardagskroon

Wat je vaak ziet binnen de antroposofie en de vrijeschool, is het gebruik van een verjaardagskroon. Ik heb er zelf een gemaakt van een stevige lap paars vilt, en heb het cijfer 1 erop gevilt met een viltnaald. Paars heb ik gekozen voor de kruinchakra, die paars van kleur is. Omdat jonge kinderen nog dichtbij de bron staan, koos ik ervoor om bij het kruinchakra te beginnen, en niet bij het wortelchakra, dat het meest aards is.

Passende cadeautjes

En uiteraard heb ik de cadeautjes met zorg gekozen, maar daar heb ik een ander blog over geschreven.

cadeautjes 2015 1
Verantwoorde cadeautjes
wichtelmannetje
Het wichtelmannetje

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

De Pinksterbruid en -bruidegom: zij horen erbij als in mei op de vrijeschool de Pinkstertijd gevierd wordt. Het gebruik om in mei een symbolische bruiloft te vieren is al eeuwenoud. Wat is de achtergrond ervan?

Meikoning en meikoningin

De meitijd is de tijd van de vruchtbaarheid, zowel van de aarde als van de mens. In de verbintenis van man en vrouw komt scheppingskracht vrij, en de meibruiloft is hiervan het symbool. In voorchristelijke tijden maten de mannen van de gemeenschap hun krachten met wedstrijden. De winnaar, de sterkste man dus, werd de meikoning. Hij mocht zich een meikoningin kiezen. Traditioneel is zij de reinste ziel van de gemeenschap. Een ideaal bruidspaar!

Christelijke visie op de meibruiloft

De christelijke kerk transformeerde de meikoning en -koningin tot pinksterbruid en pinksterbruidegom. De bruid verbeeldt de aarde in bruidstooi, zoals we dat terugzien in de uitbundig bloesemende bomen en struiken, die als het ware elk hun eigen bruidssluier dragen. De bruid is gereed om de Heilige Geest te ontvangen. Sterke mannen dragen haar rond, de hemel tegemoet.

De pinksterbruid en -bruidegom op de vrijeschool

Pinksterbruid en -bruidegom horen er helemaal bij in de kleuterklassen van de vrijeschool. De uitbundigheid van het feest, de vele manieren om te versieren sluiten mooi aan bij de volle bloei van de natuur. Bloemenkransen van papier, slingers en bogen in de klas, op de gang en op het schoolplein. Een optocht, liedjes, spelletjes, mogelijkheden genoeg voor een vrolijke, kleurrijke viering.

meiboom
De meiboom
Pinksteren
Pinksteren

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Wie vindt het niet leuk: knutselen met spulletjes die je buiten kunt vinden? Ik in ieder geval wel! Een dennenboom maken van een dennenappel, een steen beschilderen, een bijtje knutselen van wat gele en zwarte wol die je wikkelt om een elzenprop. Bekende werkjes, en…altijd leuk!

Ben je net zo’n knutselaar als ik, dan zul je vast ook heel blij zijn met dit net verschenen boek: Het atelier van Flora, van Kristina Digman. Flora is een meisje met een onstuitbare drang om leuke, mooie, grappige dingen te maken van allerlei dingen die ze buiten bij elkaar zoekt, dat is vanaf bladzijde één duidelijk. Of nee……vanaf het omslag al! Dit boek doet wat de voorkant je al belooft, en meer nog, veel, veel meer.

Flora’s atelier

Flora, het meisje van de omslag, is duidelijk al vaak aan het knutselen geslagen. Alle mooie, lieve, grappige dingetjes die ze heeft gemaakt, heeft ze bewaard. In haar atelier. Het boek is precies dat: het atelier van Flora. Bladzij na bladzij laat ze je zien wat ze allemaal heeft bedacht. Gelukkig kan Flora ook goed ordenen. Ze heeft haar boek verdeeld in een aantal overzichtelijke hoofdstukken. Eén voor één noemt ze de basis voor haar werkstukjes op. Je vindt bijvoorbeeld de es en de esdoorn, kastanjes en eikels natuurlijk, stenen en schelpen.

Creatief? Mateloos!

Op elke bladzij vind je niet één, maar heel veel voorbeelden van de knutselwerkjes. Dat is erg goed bedacht, vind ik. Als je maar één uiltje ziet, gemaakt van een lariksappel, of maar één bladvogel, of -visje, dan zou je al gauw kunnen denken dat het er zo uit moet gaan zien, en niet heel anders. Maar Flora laat je minstens drie uiltjes, visjes, vogeltjes zien. En soms heel wat meer. Allemaal heel verschillend. Dat nodigt je meteen uit om je eigen diertje te maken en het er als het ware naast te leggen. En omdat het allemaal zo mooi is, word je ook nieuwsgierig naar de manier waarop Flora het heeft aangepakt.

Uitleg

Hier en daar vertelt Flora even iets meer over de materialen die ze heeft gevonden, hoe ze eruit (kunnen) zien, wanneer je ze kunt vinden en wat het handigst is om te doen. Heel praktisch. Bij elk voorbeeld staat kort en bondig uitgelegd wat je ervoor nodig hebt en hoe het gemaakt is. De tekst richt zich duidelijk op kinderen en is dus helder. Kinderen vanaf een jaar of acht kunnen zeker zelf uit de voeten met dit boek, en ze vinden het minstens hun hele basisschoolperiode leuk. Jongere kinderen hebben wel wat hulp nodig, en je zult even moeten kijken welke werkjes geschikt zijn. Sommige zijn bijvoorbeeld behoorlijk gedetailleerd, daar zullen veel kleuters nog niet aan toe zijn. Tip: gaan je kinderen aan de slag? Maak dan eerst een kopietje van de betreffende bladzijde. Het boek is te mooi om vies te worden van verf, water of modder.

Schoonheid en liefde

Je merkt het, mijn enthousiasme springt van deze pagina af. En niet voor niets! Natuurlijk spreken de voorbeelden me aan, en ben ik blij met alle originele ideeën die ik heb opgedaan. Maar hoe leuk, inspirerend of nuttig ook, dit is niet wat mijn gevoel over Het atelier van Flora bepaalt. Als ik het boek zie liggen, dan ontspan ik al en begin ik me gelukkig te voelen. Het zijn de tekeningen die het ‘m doen. Flora zelf, maar ook al haar werkjes, zijn overduidelijk met liefde getekend. Kristina Digman houdt echt van de aarde en van de natuur, en geeft die genegenheid weer terug in de vorm van dit vrolijke boek.

Maar nu moeten jullie me verder excuseren hoor. Ik kan niet wachten om het park hier achter mijn woonerf in te hollen en spulletjes te gaan verzamelen!

Het atelier van Flora
Kristina Digman

2019, Hoogland & Van Klaveren

EAN: 978 90 8967 309 1
Prijs: € 14,95

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Aanschaf van wolletjes: mijn tips

Ik wil je graag een paar tips geven over het aanschaffen van wolletjes. Zoals je inmiddels gemerkt zult hebben zijn wolletjes, met name de kleding, niet goedkoop. Toen ik voor het eerst wolletjes wilde gaan kopen, schrok ik ervan. Nu ik een hoop wolletjes en schapenvachten verder ben, weet ik waarvoor ik betaal en heb ik dat er ook maar al te graag voor over.

Aanschaftips voor wolletjes

Zoals bij de meeste mensen is ook mijn bankrekening niet oneindig groot. Dit is hoe ik het aanpak:

  • Voor mezelf heb ik geïnvesteerd in basiskledingstukken.
  • Ook aanbiedingen en kortingen van webwinkels hou ik in de gaten via Facebook en door me in te schrijven voor de nieuwsbrieven.
  • Meedoen met pre-orders is vaak ook lonend, je krijgt vrijwel altijd korting.
  • Het is slim om meteen een aantal wolletjes tegelijk aan te schaffen. Dat scheelt in de verzendkosten. Zoek dus eerst uit wat je precies nodig hebt.
  • Voor mijn dochter koop ik wolletjes “vooruit”, ik hou de facebookpagina’s Antroposofische Marktplaats, Wolletjes en Wolletjes Natuurlijk! scherp in de gaten, en koop kledingstukken op de groei.
  • Tweedehands wolletjes zijn vaak wel echt gedragen, maar er mankeert niks aan de warmte en omhulling van het kledingstuk. Als je niet kritisch bent op een klein gaatje, pillen of vlekjes, kan je prima tweedehands investeren. Wolletjes gaan vaak lang mee, zo draagt mijn dochter een wollen trui twee maten te groot en met de mouwen omgeslagen eerst als jurk, daarna als trui en vaak zelfs nog een maat langer dan in het label staat.
  • Ten slotte: je hebt van wollen kledingstukken minder nodig dan van “gewone” kledingstukken omdat je ze langer door kunt dragen. Het is dus goed om te investeren in een paar basiskledingstukken die je echt nodig hebt en echt mooi vindt.
Schapenvachten

Dan, nog een belangrijke tip aangaande schapenvachten. Er zijn gigantisch veel schapenvachten te koop, er zijn webwinkels, particuliere handelaren, noem maar op. Niet alle schapen worden eerlijk behandeld voor het verkrijgen van hun vacht. Als je veganistisch bent of (bijna) zeker wil weten dat jouw  schapenvacht geen dierenleed met zich mee draagt, kijk dan eens naar de aanschaf van een vegetarische viltvacht.

Slapen op een schapenvacht

Als je baby of kind op de vacht gaat slapen, is het slim om voor een kortharige, medicinaal gelooide schapenvacht te gaan. “Medicinaal gelooid” betekend dat de vacht niet bewerkt is met chemische middelen. Het is dus milieuvriendelijk en je baby loopt geen kans om schadelijke stoffen binnen te krijgen door het liggen op de vacht. Is je baby een buikslaper? Gebruik de schapenvacht dan niet in bed,  leg de vacht alleen in de box of kinderwagen en zorg dat je kindje onder toezicht blijft.

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Heb je weleens last van een opgeblazen gevoel? Verstopping? Of erg dunne ontlasting? En merk je dat zo ongeveer niemand het gewoon vindt om daarover te praten? Dan ben je nu uit de brand. Want Nienke Tode-Gottenbos vindt het heerlijk om het met je te hebben over poep. “Let’s talk dirty”, zegt ze, en ze voegt de daad bij het woord met het boek “De poepdokter, gezond van mond tot kont”.

Darmfloratherapie

Een boek over de darmfunctie en ontlasting dat leest als een trein, wie had gedacht dat dat mogelijk was? Ik in ieder geval niet! Maar met “De Poepdokter” heb je goud in handen. Het boek vertelt je op vlotte toon en in zeer goed te begrijpen Nederlands wat er zoal mis kan gaan in je spijsvertering en ook hoe je daar wat aan kunt doen. Gewoon, door beter op te letten hoe, wanneer en wat je eet, maar ook bijvoorbeeld met darmfloratherapie. Pardon? Ja, darmfloratherapie: het opsporen en behandelen van jouw spijsverteringsklachten. Op een wetenschappelijk goed onderbouwde en reguliere manier. Nieuwsgierig? Ik vat even voor je samen wat dit grondige en toch heel luchtige boek je te bieden heeft:

Van zinnige uitleg tot smakelijke recepten

De Poepdokter valt meteen met de deur in huis. De inleiding vertelt je hoe ontlasting eruit kan zien en wat normaal is en wat niet. Handig. En het geeft meteen een opening.  Rustig, nuchter en duidelijk praten over poep…het kan dus.

Het boek is opgebouwd uit zeven hoofdstukken:

  1. Vertering van mond tot kont. Hoe verloopt je spijsvertering: een stapsgewijze uitleg van wat normaal is en wat er mis kan gaan.
  2. Je darmflora. Wat is de darmflora eigenlijk, hoe is deze opgebouwd en wat heeft je darmflora nodig om goed te kunnen functioneren?
  3. Wat je darmflora allemaal voor je doet. Welke invloed heeft je darmflora op je gezondheid?
  4. Gooi die rotzooi uit je dieet! Welke soorten voedsel zijn niet goed voor je spijsvertering, en waarom niet? Met aandacht voor allergieën, intoleranties en overgevoeligheid, en het verschil daartussen.
  5. Hou je darmen gezond. Wat zijn prebiotica, probiotica, metabiotica en synbiotica….en waarom heb je die nodig? Over het nut van gefermenteerde voeding en van supplementen.
  6. Eten voor je darmflora. Over de opbouw van een goed voedingspatroon, met veel handige tips.
  7. Eerste hulp bij darmproblemen. Welke spijsverteringsproblemen kun je allemaal hebben? En als je er zelf niet in slaagt die te verhelpen, hoe vind je dan de juiste hulp?
Zwartebonenbrownie en prebiotische pizza

Een erg leuk extraatje van dit boek zijn de recepten, die stuk voor stuk niet moeilijk te maken zijn. Uiteraard zijn ze allemaal heel goed voor je darmflora (best een mooi woord trouwens) en deels ook glutenvrij. Van zwartebonenbrownie tot prebiotische pizza, ik ga ze maken, allemaal! Ook zin om de keuken in te springen? Kijk dan gauw bij mijn blog over Nienkes darmherstellende chocoladepudding.

Mijn mening over “De poepdokter”

Vanaf de eerste bladzijde was ik geboeid door het boek, ik heb het tussendoor nauwelijks weg kunnen leggen. Dat kwam eensdeels door de vakkundige informatie in combinatie met de mooie, vlotte styling en anderzijds door de pakkende en enthousiaste schrijfstijl van Nienke Tode-Gottenbos. Je merkt aan alles dat zij echt hart heeft voor de darmflora, en daarbij schrijft ze -net als op haar blog– ook nog zeer onderhoudend en met veel humor. Wat ik erg fijn vond, was de manier waarop ik als lezer aangesproken werd. Nergens spreekt Nienke je belerend toe, jouw eigen keuzes en je autonomie staan bovenaan. En dat is fijn, want vaak weet je zelf ook wel ongeveer waar je de mist ingaat en waarmee je jezelf buikpijn bezorgt. Met Nienkes tips kies je zelf wat je daaraan doet en hoe. Kortom: ik kan je “De poepdokter” van harte aanbevelen!

De poepdokter
Gezond van mond tot kont
Nienke Tode-Gottenbos


2016, Splint Media B.V., Hilversum
splintmedia.nl
ISBN 978-90-824177-1-5
Prijs € 22,95
Omslag boek "Goed zoet"
Goed zoet, bakken zonder suiker
Schaal met Amelander dûmkes
Amelander dûmkes, suikervrij

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Vandaag laat ik zien hoe ik een schilderijtje maak met een herfstblaadje. Pak je gedroogde herfstblaadjes erbij en dan: aan de slag!

Benodigdheden voor het herfstblaadjes-schilderij

Je hebt nodig:

  • Een gedroogd herfstblaadje
  • Houtlijm of alleslijm
  • Een vel stevig tekenpapier (ik heb Zweeds therapeutenpapier gebruikt)
  • Waterverf (ik heb plakaatverf van Stockmar genomen, dat geeft erg mooie kleuren)
  • Een bakje water
  • Een kwast of een penseel (of je vingers!)
Werkwijze

Plak eerst het herfstblaadje midden op het vel papier. Kies nu een kleur uit die mooi bij het blaadje past en trek een lijn om de omtrek van het blaadje. Spoel de kwast uit, kies een andere kleur en trek nu een lijn om de eerste lijn heen. Herhaal deze stappen tot de buitenste lijn de rand van je papier raakt. Vul dan de rest van het vel op met de kleur van de buitenste lijn, of kies een andere kleur.

Klaar! Natuurlijk kun je ook heel andere kleuren nemen:

herfstblaadjes
Over herfstblaadjes
wol warmte en de antroposofie
Wol, warmte en de antroposofie

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Aanstaande zaterdag 4 juni staan wij met onze kraam voor zowel Antroposofisch Leven als de Bewuste Box op de Ouders Natuurlijk! Beurs in Doorwerth. We kijken er erg naar uit om iedereen te ontmoeten en te verbinden. Het is dan helemaal leuk als je ook iets kan uitdelen, en daarom kun je bij ons langskomen voor  zelfgebakken elfenkoekjes!

Elfenkoekjes

Niet zomaar koekjes, maar koekjes zonder lactose, zonder geraffineerde suiker en bovendien: koekjes die een verbinding leggen naar de elfenwereld. Hoe je dat doet? Door aan eenvoudige zandkoekjes een handje gedroogde vlierbessen toe te voegen!

Over de vlier

De vlier is van oudsher een boom waar magische krachten aan worden toegedicht, ook is de boom sterk helend. De vlier bloeit in juni. Het eten van de bessen zorgt voor een (tijdelijke) toename van het helderziende vermogen dat iedere mens van oorsprong in zich heeft. De sluiers tussen onze wereld en die van de wereld naast de onze zijn sowieso dunner rond Sint-Jan, het oude Midzomer of Litha.

Fluitjes, wijn en pannenkoeken

Van de holle takken van de vlier werden vroeger fluitjes gemaakt, als een ode aan de elfen. Als je een beetje handig bent, kun je dit nu natuurlijk ook nog doen. Lees er een mooi verhaal bij voor waar elfjes in voorkomen, of verzin zelf een verhaaltje. Vlier is nog op vele andere manieren inzetbaar. Van de bloesems kan je siroop of wijn maken, en je kan ze ook verwerken in pannenkoekenbeslag;  pannenkoeken zijn het traditionele eten van het zonnewendefeest.

Een waarschuwing

Let echter wel op als je vlier gaat gebruiken: de bladeren en de bast zijn giftig! Vergeet ook niet om de vlier eerst om toestemming te vragen en uit te leggen waar je haar bessen, takken of bloesem voor wilt gaan gebruiken. Een offer brengen, zoals een mooie edelsteen is een goed idee.

De ingrediënten voor de elfenkoekjes

Pannenkoeken met vlier bakken ga ik ook zeker doen dit zonnewendefeest, maar omdat koekjes nu eenmaal makkelijk mee te nemen en uit te delen zijn, geef ik daar eerst het recept voor. Je hebt nodig:

  • 150 gram zelfrijzend bakmeel of bloem naar keuze
  • 100 gram plantaardige boter (lactosevrij), bijvoorbeeld Wajang, je kunt natuurlijk ook andere boter gebruiken
  • 50 gram oerzoet of een ander geschikt zoetmiddel
  • twee handjes gedroogde vlierbessen, bijvoorbeeld van een natuurvoedingswinkel
Maak het beslag voor de elfenkoekjes
  • Verwarm de oven voor op 200 graden en zet een kom klaar.
  • Weeg alle ingrediënten af.
  • Voeg eerst het meel of de bloem samen met het zoetmiddel. Goed roeren met een lepel.
  • Haal de boter uit de koelkast en snijd deze in kleine stukjes. Doe alle stukjes boter bij het meel/zoetmiddel mengsel.
  • Kneed alles met je handen krachtig door, net zolang tot je een goed samenhangend en licht vochtig deegje hebt. Blijf nog even kneden.
  • Doe twee handjes vlierbessen bij de deegbal in de kom. Rol de deegbal door de vlierbessen en kneed totdat alle vlierbessen door het deeg zitten. Blijf nog even kneden tot je denkt dat de vlierbessen redelijk gelijkmatig verdeeld zijn.
  • Laat het deeg in de kom, en bekleed een rooster met bakpapier.
  • Haal nu steeds een klein stukje deeg van de bal, en leg deze op het rooster met bakpapier, tot de deegbal op is. Neem nu een eetlepel en druk de deegbolletjes een beetje plat.
En nu: in de oven!

Schuif het rooster in het midden van de oven, en bak de koekjes 15 minuten tot ze lichtbruin van kleur zijn. Haal het rooster direct uit de oven en laat de koekjes helemaal afkoelen. Eet smakelijk!

Ten slotte geef ik graag een paar leestips:

Wala over de eigenschappen van Vlier

Boek: Natuurwezens van Rudolf Steiner 

Pizza bakken met de kinderen
zomer
Sint-Jan

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Pasen. Een groot feest,  het grootste binnen het christendom, omdat met Pasen sterven en opstanding van Jezus Christus herdacht worden. Maar ook, zeker voor jonge kinderen, een feest van de nieuwe lente, de vruchtbare aarde. Zelf herinner ik me uit mijn kindertijd vooral het eieren zoeken in het bos bij mijn opa en oma en het genieten van het groen dat weer opkwam, de vogels die ik hoorde fluiten in de bomen.

Wanneer vieren we Pasen?

Pasen heeft geen vaste datum zoals bijvoorbeeld het kerstfeest.  Ik heb me vaak afgevraagd hoe de datum wordt vastgesteld, en let op, hier komt het: We vieren Pasen op de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente. We gaan er daarbij vanuit dat de lente op 21 maart begint, met de voorjaarsevening. Daardoor valt Pasen altijd ergens tussen 22 maart en 24 april.

De Stille Week voor Pasen

De Stille Week is de week die voorafgaat aan Pasen. Deze week heet ook wel Goede Week, Heilige Week of Lijdensweek. Er zijn veel bijbelverhalen over deze week. We lezen bijvoorbeeld hoe Jezus op maandag de tempel zuivert, op dinsdag degenen die hem aanvallen weerwoord geeft, op de woensdag gezalfd wordt, op donderdag het Laatste Avondmaal viert, en tenslotte op Goede Vrijdag gevangengenomen en gekruisigd wordt.

De betekenis van Pasen

Op Paaszondag bezoeken de belangrijkste vrouwen uit Jezus’ leven zijn graf, en dat blijkt leeg te zijn. Een engel zegt hen, dat hij daar niet meer is; op die manier wordt duidelijk, dat hij is opgestaan uit de dood. Deze gebeurtenis is de belangrijkste binnen het hele christendom, en het maakt dat Pasen een heel grote lading heeft. Ook binnen de antroposofie heeft Pasen een grote betekenis, vanwege de plaats die Rudolf Steiner Jezus Christus toekende in de ontwikkeling van de mensheid. Voor dit blog voert het te ver om een samenvatting te geven, maar er is veel over te lezen, bijvoorbeeld in het boek “Schipper mag ik overvaren” van Juul van der Stok.

Het Paasfeest voor kinderen

Met oudere kinderen kun je praten over leven, dood en opstanding, en hoe je daar zelf over denkt. In bredere zin is Pasen het feest van de transformatie, en je kunt ruimte maken om te overdenken welke gebeurtenissen jou hebben veranderd, welke transformaties jij zelf hebt beleefd. Met jonge kinderen kan dat natuurlijk nog niet. Voor hen vier je Pasen het beste als een feest van de lente, van openbarstende bloemknoppen, van de natuur die niet kan wachten om tot bloei te komen na de koude, kale winter. Dat is immers ook een transformatie en een overgang van dood naar leven. Eieren en Paashaas zijn aansprekende symbolen voor de vruchtbare, ontluikende natuur, en je kunt er vrolijke spelletjes mee spelen.

Hoe maak ik een palmpasenstok?
geverfde eieren
Verf eieren op een natuurlijke manier

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

En hier is dan het recept voor Amelander dûmkes, met toestemming van uitgeverij Loopvis overgenomen uit “Goed zoet, bakken zonder suiker” van Nanne Hogeland.

Het recept is te vinden op pagina 86 en 87 van het boek. Het is een recept voor Fryske dûmkes, maar dat bevat hazelnoten en die verdraag ik niet goed. Vandaar dat ik gekozen heb voor de variant “Amelander dûmkes”, waarbij je de hazelnoten vervangt door amandelen.

Ingrediënten

Je hebt nodig:

  • 125 gram volkoren (spelt)meel
  • 100 gram kokosbloesemsuiker
  • 2 theelepels heel anijszaad
  • 2 theelepels gemalen anijszaad
  • 1 theelepel gemberpoeder
  • 1 theelepel kaneelpoeder
  • mespunt zeezout
  • 50 gram (geschaafde of grof gehakte) amandelen
  • 80 gram ongezouten, biologische roomboter(op kamertemperatuur)
  • 1 eigeel
  • 2 1/2 eetlepel water

In afwijking van het recept heb ik Wajang gebruikt, ik moet uitkijken met melkproducten en ik heb inmiddels geleerd dat Wajang een uitstekende vervanger is voor roomboter. Ik heb alle ingrediënten bij mijn buurtsupermarkt kunnen krijgen, behalve de kokosbloesemsuiker. Daarvoor heb ik aardig wat supermarkten afgestruind, zonder succes. Uiteindelijk vond ik het bij De Tuinen.

Aan de slag!

Meng in een ruime kom meel, kokosbloesemsuiker, heel en gemalen anijszaad, kaneelpoeder, gemberpoeder, zout en amandelen door elkaar. Kneed er daarna boter, eigeel en water door tot je een soepel deeg hebt. Dit gaat gemakkelijk en snel.

Maak dan van het deeg een plak, wikkel die in plasticfolie en laat hem minimaal een half uur rusten in de koelkast. Verwarm de oven voor op 160 graden en bekleed een bakplaat met bakpapier.

Rol het deeg uit op een met meel bestoven aanrecht tot het zo’n anderhalve centimeter dik is. Snijd de plak vervolgens in stukjes van 2 x 6 cm (het recept vermeldt dat dit perfect gaat met een pizzasnijder, en ja: dat klopt helemaal!), druk er een duimpje in en leg ze op de bakplaat.

Bak de koekjes 15 tot 20 minuten, tot ze lichtbruin zijn. Laat ze afkoelen.

Mijn  Amelander dûmkes

Het recept is duidelijk beschreven en gemakkelijk om te maken, dus dat was geen probleem. In mijn enthousiasme heb ik de cijfertjes een beetje uit het oog verloren waardoor mijn dûmkes een heel stuk dunner waren dan beschreven (geen anderhalve, maar eerder een halve centimeter). Daardoor had ik er wel méér dan 20. En dat was dan weer heel fijn, aangezien deze koekjes zo lekker zijn dat je er alleen met de grootste moeite af kunt blijven. Ik tenminste wel!

Leuk om met kinderen te maken

Volgens mij is dit ook een superrecept voor kinderen vanaf de kleuterleeftijd. Amelander dûmkes zijn gemakkelijk te maken, bevatten allerlei interessante ingrediënten en zijn te bereiden zonder gevaarlijke apparaten zoals een mixer of keukenmachine. En dan is het ook nog de bedoeling dat je er een duimpje indrukt. Als mijn kleindochtertje zover is, ga ik zeker  deze dûmkes met haar maken.

Gaan jullie het ook proberen? Dan wil ik heel graag weten hoe dat uitpakt!

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

De zintuigen: Rudolf Steiner had er speciale aandacht voor en ontwikkelde een eigen zintuigleer. Hij vond de zintuigen zó belangrijk dat hij er een bijzondere naam voor had: de poorten van de ziel. Want de zintuigen zorgen ervoor dat we in voortdurend contact staan met onze omgeving, en ons bewust zijn van onszelf. Zij zorgen ervoor, dat wij ons kunnen verbinden. Heel belangrijk dus! Maar hoe help je je kind bij de ontwikkeling van de zintuigen? Over de lichaamsgerichte zintuigen blogde ik al eerder. Ik geef vandaag een overzicht van de tweede groep zintuigen: de omgevingsgerichte.

De omgevingsgerichte zintuigen

Er zijn vier omgevingsgerichte zintuigen: de reuk, de smaak, het gezicht en de warmte-of temperatuurzin. Ze zijn allevier naar buiten gericht en ze geven ons informatie over onze omgeving.

De reukzin

Ruiken doe je met je neus,  dat is duidelijk. Helemaal boven in de neus vind je zenuwuiteinden in het neusslijmvlies. Zij vormen ons reukzintuig en ze staan direct met onze hersenen in verbinding.

Bewust kunnen ruiken

We ruiken altijd, maar het duurt een poosje voordat we bewust geuren kunnen waarnemen. Dat gebeurt pas als je zelf je neus kunt ophalen, snuiven en snuiten. De meeste kinderen leren dat in hun vierde levensjaar. Voor die tijd kunnen kinderen prima ruiken, en ook de invloed van een geur ondergaan, denk maar aan een pasgeborene die rustig wordt als hij mag liggen op een ongewassen T-shirt van zijn moeder. Maar wéten wat ze ruiken, daarvan is nog geen sprake.  Als je volwassen bent dan weet je dat geuren iets met je doen, en dan zet je deze kennis soms gericht in, bijvoorbeeld door etherische oliën te gebruiken als je tot rust wilt komen.

Goed of slecht? We hebben er een neus voor!

In principe gebruik je de geur om erachter te komen of je voedsel goed is, of juist bedorven. De geur ervan vertelt je wat de kwaliteit is. Als je dit vermogen doortrekt, dan kun je zeggen dat geur iets vertelt over goed of slecht,  en je dus helpt om te oordelen over het morele gehalte van iemand of iets. Een organisatie bijvoorbeeld kan in “een kwade reuk” staan, of er kan “een luchtje aan zitten”. En soms is iemand gewoon “niet fris”.

De smaakzin

Met onze smaak onderscheiden we zout, zoet, zuur en bitter (en umami). We proeven met “smaakbekers”, en die liggen vooral op de tong. Om te kunnen proeven, is het nodig dat het voedsel een klein beetje begint op te lossen in speeksel. Dat is meteen de eerste stap in de spijsvertering.

Een baby kan al prima proeven en heeft al eigen voorkeuren. De smaak ontwikkelt zich het hele leven door en kan ook sterk veranderen.

Door te proeven leren we als het ware de binnenkant van iets kennen. Je komt meer te weten van datgene, wat je proeft. Je stelt dit als het ware “op de proef”, zodat je de innerlijke waarachtigheid leert kennen.

De gezichtszin

Met onze ogen kunnen we licht en donker waarnemen, en ook kleuren zien. De ogen kunnen diepte zien, en ook kunnen we ze scherp stellen. Jonge kinderen kunnen dat zelfs uitzonderlijk goed: tot op 7 à 10 cm afstand zien onze kleintjes nog scherp.

Kleuren hebben, net als geuren en smaken, een directe uitwerking op ons, ook al kunnen we ze (nog) niet bewust waarnemen. Dat lukt de meeste kinderen tussen hun derde en hun vierde verjaardag. Net als bij de smaak heeft ieder kind zo zijn voorkeuren wat kleur betreft.

Het verschil tussen licht en donker, de kleuren met hun eindeloze combinaties en schakeringen hebben veel invloed op ons, vaak meer dan we doorhebben. Je wordt rustig van blauw en vrolijk van rood; als je aan depressies lijdt helpt het je echt om groen te zien. Door de eindeloze mogelijkheden van licht en kleur te leren kennen, leert een kind geleidelijk veel over het eigen innerlijke “landschap”,  stemmingen, maar ook over sociale contacten, de effecten van tijdsverloop. Een grote rijkdom en ervaring en (zelf)kennis is dus bereikbaar vanuit de gezichtszin.

De warmtezin

Met de warmtezin voel je of iets warmer of juist kouder is dan je zelf bent. Hoe gebeurt dit?We hebben hier losse zenuwuiteinden voor, die in onze huid liggen. Op sommige plekken zijn we temperatuurgevoeliger dan op andere, bijvoorbeeld op de handpalmen.

De warmtehuishouding is niet meteen stabiel, we leggen niet voor niets warme kruiken in de wieg van onze pasgeborenen. Geleidelijk zal de lichaamstemperatuur op orde komen, maar het duurt echt een aantal jaren voordat een kindje zelf kan voelen of z’n kleding te warm of te koud is.

Warmte en kou zijn natuurlijk niet alleen letterlijk te nemen; kun je die onderscheiden, dan leer je ook de overdrachtelijke betekenis. Je weet dan of iemand een warme of juist een koele persoonlijkheid heeft, en ook merk je het als de woorden niet overeenkomen met de lading van een boodschap die je krijgt. Je merkt het ook als je “koude rillingen” krijgt in een situatie, of als je “op hete kolen zit”.

Voorblad boek De twaalf zintuigen door Albert Soesman
De twaalf zintuigen
Meisje ruikt aan bloem, illustratie reukzin
De reukzin ontwikkelen

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Ik hou van koken en bakken, en dat doe ik het liefst suikervrij en zo gezond mogelijk. Ik vind het leuk om een recept dat ik onlangs geprobeerd heb met je te delen. Het is een recept voor een gezonde chocoladecake op basis van….rode bieten! Deze cake was bij ons een groot succes! Het is ook een mooie manier om stiekem wat extra groenten binnen te krijgen, ook mijn dochter smulde ervan.

Ingrediënten voor de gezonde chocoladecake

Je hebt nodig:

  • 250 gram gekookte en (met de staafmixer) gepureerde  rode bieten
  • (optioneel) Een halve theelepel vanille-extract  van de biowinkel, of zelfgemaakt
  • 300 gram ongeraffineerd zoetmiddel, ik gebruikte kokosbloesemsuiker
  • 250 ml plantaardige olie, ik gebruikte raapolie
  • 3 eieren
  • 225 gram bloem of meel naar keuze, ik gebruikte een deel boekweitmeel en een deel tarwemeel. Als je glutenvrij eet, kun je deze cake gemakkelijk glutenvrij maken door een glutenvrije meelsoort of bakmix te kiezen.
  • Anderhalve theelepel wijnsteenbakpoeder
  • Snufje zout
  • 6 eetlepels cacaopoeder, ik gebruikte de rauwe variant van de biowinkel
  • Een geschikte bakvorm, bijvoorbeeld een rechthoekige voor brownies, of een ronde springvorm van 24 cm doorsnede. Ik gebruikte deze keer een grote ovale ovenschaal, dat gaat ook prima. Neem geen cakevorm.
Aan de slag!

Verwarm de oven voor op 180 graden, en vet de bakvorm in met olie. Pak twee grote kommen of schalen. Doe de gepureerde bietjes in de eerste kom, en doe de eieren, het vanille-extract en het zoetmiddel erbij. Mix met een garde of met een mixer alles goed door elkaar. Pak nu de tweede kom. Meng in hierin het meel met het wijnsteenbakpoeder, zout, en cacao. Dat kan gewoon met een lepel. Zorg dat je goed mengt, en voeg dan de droge ingrediënten bij de natte ingrediënten in de andere kom. Weer goed mengen met een garde of met een mixer. Daarna kun je het beslag in de bakvorm schenken. De cake is gaar na 25 tot 30 minuten. Even laten afkoelen, en smullen maar!

Schaal met Amelander dûmkes
Amelander dûmkes
glutenvrije rozenkoek
Glutenvrije rozenkoek

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Regelmatig hoor ik om me heen vragen van ouders over het vieren van de eerste verjaardag van hun kind. Hoe doe je dat als je rekening wil houden met duurzaamheid, goede materialen en je enigszins een poging wilt doen om je kind iets te leren over onze wegwerpmaatschappij? Ik had deze vragen zelf ook, en spendeerde een aantal maanden aan de voorbereiding van de eerste verjaardag van mijn dochter.

De eerste verjaardag……..een mijlpaal voor mij!

Vijf november was de dag dat mijn dochter voor het eerst jarig zou zijn, en veel ouders zullen de gevoelens herkennen die ik een paar weken van tevoren al had… herbelevingen van de tijd vlak voor haar geboorte, van de geboorte zelf en van de eerste tijd daarna. En ik was al een jaar moeder, met een klein mensje om te verzorgen, te voeden en op te laten groeien in warmte. Voor mijn dochter wilde ik graag bewuste keuzes maken, dus ook voor haar eerste verjaardag.

Vijf veilige en duurzame cadeautjes

Ik wilde haar niet te veel dingen geven, en het was belangrijk dat ze er echt iets aan zou hebben. Ik wilde kiezen voor veilige en duurzame materialen, ik wilde ook graag dat ze er ook iets van zou kunnen leren. Natuurlijk lette ik erop dat de cadeautjes bij haar leeftijd zouden passen, en liefst ook nog geschikt zouden zijn als ze ietsje groter zou zijn. Ik dacht een tijd na over verjaardagscadeautjes die aan dit wensenlijstje voldeden. Die heb ik gevonden. De volgende cadeaus zijn allemaal geschikt  voor kinderen vanaf 12-18 maanden. Ze spelen er graag mee tot ze een jaar of twee zijn, en vaak nog wel langer:

  1. Een houten vrachtwagen met een laadbak om plankjes in te vervoeren, en met een touwtje om hem voort te trekken.
  2. Regenboogpoppetjes in regenboogbakjes, goed voor ruimtelijk inzicht, vergelijken en sorteren.
  3. Verschillende houten blokken om samen een kabouterdorp mee te bouwen, voor de motorische ontwikkeling en om de fantasie te stimuleren.
  4. Houten regenboogballen om mee te rollen, en te knikkeren.
  5. En als laatste een zelfgemaakte antroposofische pop, passend bij de leeftijd. Het was geweldig om de pop te maken, ik heb er veel tijd en liefde in gestopt. Ze is heerlijk zacht en gevuld met schapenwol.

Deze cadeaus zijn een voorbeeld van bewuste cadeaus, duurzaam geproduceerd, en allemaal stimuleren ze het kind om te leren, te spelen en te ontdekken. De cadeau’s die ik heb gegeven waren allemaal van Grimm’s.

Verantwoord eten

Ik wilde ook graag bewust eten serveren. De taart die ik heb gemaakt is suikervrij, en voor het avondeten koos ik voor onze zelfgemaakte pizza en een heerlijke gevulde salade.

Antroposofische elementen
goed mixen
Suikervrij ijs maken

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Ruiken: we doen het (bijna) allemaal. Het is onontkoombaar om je neus te gebruiken, en als je je reuk goed ontwikkelt, dan helpt je dat uiteindelijk om goede inschattingen te maken waar het gaat om goed of slecht. Maar kun je de reukzin eigenlijk actief helpen ontwikkelen bij je kindje? En hoe doe je dat?

Bewust ruiken

Wil je de aandacht geven aan de reukzin, dan kun je die bijvoorbeeld stimuleren door altijd even aan je eten te ruiken voordat je het in je mond stopt. Bij je kindje werkt dat natuurlijk ook prima. Best een leuke gewoonte trouwens, en eentje die heel bewust maakt van geuren.

Samen bezig

Samen activiteiten doen waarbij geur een rol speelt, zijn altijd fijn om te doen. Als je brooddeeg kneedt, ruikt het anders dan wanneer het broodje net uit de oven komt. Schoonmaken geeft natuurlijk frisheid in huis, en samen op de hand de poppenkleertjes wassen geeft zeker ook een geurervaring.  En wat dacht je van verschillende zeepjes om je mee te wassen? De tuin ingaan in het voorjaar en aan alle bloemetjes ruiken die je tegenkomt, geeft vaak verrassende ontdekkingen!

Spreek de ziel aan

Wat je ook kunt doen, is gebruik maken van lekkere geuren in je huis. Bijvoorbeeld door lavendelolie te gebruiken als je graag wilt dat je kindje tot rust komt, of rozemarijn als je graag hebt dat het goed wakker is. Heel in het algemeen gesproken is het verstandig om heel sterke geuren te vermijden; die zijn vaak te overweldigend voor jonge kinderen.

Zorg voor echte geuren

Het beste is het voor het reukzintuig als het zich kan ontwikkelen aan echte, natuurlijke geuren. Natuurlijk kennen we veel geuren die synthetisch worden toegevoegd aan allerlei producten; deze houden in feite de neus voor de gek. Ik denk dat we daar in onze moderne maatschappij nooit helemaal onderuit komen. Maar als je zoveel mogelijk zorgt dat je etherische olie gebruikt,  en natuurlijke zeepjes, biologische (zelfgemaakte) schoonmaakmiddelen, dan kom je al een heel eind. En zéker als je juist daar de aandacht op vestigt.

KIndje eet spinazie: illustratie bij de omgevingsgerichte zintuigen
De omgevingsgerichte zintuigen
Meisje eet broodje, illustratie smaakzin
De smaakzin ontwikkelen

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Heb je zin om samen met de kinderen de keuken in te duiken en een koek te bakken waar je je vingers bij opeet? En die bovendien geschikt is voor een gluten- en lactosevrij dieet? Bij de lente met al z’n bloemen past het bakken van een mooie rozenkoek. De koek heeft de vorm van een bloem die is samengesteld uit zeven kleine rozen- voor iedere portie eentje. Leuk…..en lekker!

Het idee voor deze koek haalden we uit het boek “Leven met het jaar” van uitgeverij Christofoor. We hebben het zelf aangepast om het geschikt te maken voor een gluten- en lactosevrij dieet.

Rozenkoek: de benodigdheden

  • 250 g glutenvrije bakmix, bijvoorbeeld die van het eigen merk van Albert Heijn
  • 1 3/4 dl melkvervanger, wij namen een rijstdrank
  • 50 gr plantaardige boter, zoals Wajang, en ietsje extra voor het invetten van de springvorm
  • 1/2 theelepel zout
  • 75 g lichte basterdsuiker, of eventueel oerzoet, kokosbloesemsuiker of een ander zoetmiddel van jouw voorkeur
  • 3 theelepels kaneel
  • een springvorm van 18-20 cm doorsnee
Zo maak je het deeg voor de rozenkoek

Verwarm eerst je oven voor op 150 graden. Smeer de springvorm in met wat boter en bestuif de binnenkant met bloem. Smelt de boter in een pannetje. Maak dan het deeg met de bakmix, de rijstdrank, de gesmolten boter en het zout (1). Verdeel het deeg in zeven porties en leg die op een met meel bestoven schaal, bord, of dienblad (2). Dek ze losjes af met een theedoek, zodat ze niet uitdrogen.

Rol de roosjes

Meng dan de kaneel door de suiker. Strooi het mengsel in een brede strook uit op je aanrecht. Neem nu één portie deeg en maak een rolletje (3). Rol het uit op het suikermengsel (4). Maak het rolletje steeds dunner. Het moet een slangetje worden van 30 cm lang (5).  Druk het slangetje plat (6). Rol het slangetje nu op als een spiraal, doe dit heel losjes (7).  Herhaal deze werkwijze met alle andere deegporties.

Bak de koek

Leg nu de eerste roos in het midden van de springvorm, en leg de andere eromheen (8). Bak de rozenkoek 20 minuten op 150 graden. Doe de afgekoelde rozenkoek op een mooie schaal en breek er voor iedereen een roosje af.

appelcompote
Appelcompôte
Schaal met Amelander dûmkes
Amelander dûmkes

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Een geweldige eigenschap van wol is, dat het zelfreinigend is. Dat betekent dat je je wollen sokken, hemd en de wollen legging van je kindje gewoon een nachtje uit kunt hangen in de badkamer en dat je het dan meteen de volgende dag weer aankunt. Het is daadwerkelijk zo, mijn wolletjes zien, voelen en ruiken weer helemaal goed als ik ze een nachtje uit heb laten hangen.

Wolletjes in de was

Ik was onze wolletjes alleen als er echt vlekken in zitten of als ik dat zelf prettig vind. Ik spaar de wolletjes dan op, en was ze op het wolwasprogramma in de wasmachine op dertig graden en achthonderd toeren. Daarna laat ik alles plat drogen op een wasrek. Als ik een wolletje apart wil wassen, doe ik dat op de hand. Voor beide manieren van wassen gebruik ik ecologisch wolwasmiddel. Er zijn verschillende merken te verkrijgen. Let trouwens wel goed op… niet alle wolletjes kunnen in de wasmachine. Die zul je dus op de hand moeten wassen.

Beddengoed en schapenvachten

De dekbedden en slaapzakken laat ik even luchten als ik het bed verschoon. Schapenvachten lucht ik ook, en als het gesneeuwd heeft, grijp ik mijn kans en leg ik de vachten op de kop in de sneeuw. Ook sneeuw is reinigend voor wol, en schapenvachten kunnen daar prima tegen. Daarna even plat laten drogen op een wasrek. Ook heilwolle kun je prima opnieuw gebruiken door het te luchten op een wasrek of in de sneeuw. Heilwolle die in de luier is gebruikt, gebruik je echter beter niet opnieuw.

Sokken: helemaal gemakkelijk!

Wollen sokken was ik praktisch nooit, deze zijn na een nacht luchten weer prima.

Verwen je wolletjes af en toe

Het is ook slim om eens in de zoveel tijd je wolletjes in een lanolinebadje te doen. Dit geeft een extra boost aan de wolvezel en houdt de wol mooi. Pure lanoline (ook wolpuur genoemd) kun je gewoon kopen, je doet er dan een handwasje mee. Vlekjes gaan er gauw uit met een beetje ossengal, eerst even in laten trekken, daarna uitspoelen.

Je wolletjes goed bewaren

Als je net als ik op de groei koopt, is het handig om de wol goed te bewaren, zodat het mooi blijft tot het gedragen wordt. Wol blijft namelijk het mooist als je het veel draagt. Het slimste is om de wolletjes in een plastic (ja, plastic, sorry) bak te bewaren, samen met een paar cederblokjes. Motten houden niet van ceder, dus zo blijven ze weg. De plastic bak moet goed afgesloten worden met een deksel. Zet de bak op een donkere plek om verkleuring door zonlicht tegen te gaan.

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Een chocoladepudding die GOED voor je is? Het bestaat, en ik maakte hem gisteren voor ons. Mmmmmmm……. Het originele recept komt uit “De poepdokter” van Nienke Tode-Gottenbos, en ik mag het met je delen!

Darmherstellende en -beschermende gelatine en cacao

Deze chocoladepudding is een gelatinepudding. Je gebruikt biologische gelatine, één van de meest ondersteunende, herstellende producten die er maar bestaan. En niet alleen voor je darmen. Kies je bovendien voor biologische cacao, dan versterk je dit effect nog. Dat lekker zó gezond kan zijn……Daar gaan we:

Ingrediënten
  • 1 pakje van 200 ml ongezoete slagroom, kokosroom of kefir
  • 250 ml bijna kokend water
  • 1 eetlepel biologische gelatinepoeder (wij gebruikten biologische gelatineblaadjes)
  • 1 eetlepel kokosbloesemsuiker of honing (van ons mag dit meer zijn, wij doen er 3 eetlepels in)
  • 1 eetlepel cacao
  • een snufje (grijs zee) zout
  • toppings naar smaak, bijvoorbeeld banaan, verse vijg, frambozen
  • wat vanillepoeder of kaneel
  • een puddingvorm of lage schaal
Werkwijze
  • Breng het water aan de kook en haal het van het vuur
  • Snij het fruit en verdeel het over de schaal
  • Meng gelatine, cacao, zout en kruiden door de room (wel goed roeren met een garde) NB: neem je net als wij gelatineblaadjes in plaats van poeder, voeg die dan NIET eerst toe maar los de geweekte, uitgeknepen blaadjes dan eerst op in het hete water voordat je dat toevoegt aan de massa.
  • Giet het hete water erbij
  • Roer de kokosbloesemsuiker of honing erdoor
  • Giet het mengsel uit over de schaal en zet het in de koelkast
Wachttijd

Het duurt minimaal 4 uur voordat de chocoladepudding klaar is, maar dan is het ook smullen! Dus….eet smakelijk!

Variaties

Op deze gezonde pudding zijn vele variaties te bedenken, bijvoorbeeld met vruchtensap of diksap in plaats van room. Ook een zoute/hartige variant is denkbaar, je gebruikt dan bouillon die je uitgiet over gekookte groenten met ham. En uiteraard kun je met fruit en kruiden ook naar hartelust variëren. Bovendien hangt het van jezelf af of je een wat steviger pudding lekker vindt, of juist eentje die wat drilleriger is. Al doende kom je daar wel achter, Nienkes advies is:

“Hoeveel je van pudding houdt is natuurlijk heel persoonlijk. Je zult zelf moeten ontdekken wat jouw diepste puddingwensen zijn. Hou je van stevig of van dril? Neem rustig de tijd om de pudding in jezelf te leren kennen.”

Wij gaan dus lekker door met experimenteren!

De poepdokter, gezond van mond tot kont. Door Nienke Tode-Gottenbos, splintmedia.nl

glutenvrije rozenkoek
Glutenvrije rozenkoek
Elfenkoekjes voor Sint-Jan
Elfenkoekjes voor Sint-Jan

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Vijf mei 2015. Mijn dochter bereikte de magische mijlpaal van zes maanden. Vanaf nu was ze geen hele kleine baby meer. Ze begon tandjes te krijgen, begon meer te huilen en verplaatste zich door de kamer. Haar karakter kwam duidelijker dan ooit naar voren, en zo ook haar grote interesse in… eten! Hoogste tijd om te gaan bijvoeden, en dat doe ik volgens de Rapley-methode.

De eerste hap: een sperzieboon

De liefde van de baby gaat door de borst… maar, vanaf nu ook door de maag. Het eerste hapje van mijn dochter was een sperzieboon. Ze stopte hem gretig en nieuwsgierig in haar mond, kauwde met haar kaken (haar eerste tandjes stonden nog op doorkomen), en slikte hem door. Ze keek me daarop verbaasd aan, alsof ze wilde vragen: “Wat is dit nou?”

Hee…..mama eet ook!

Maar vanaf toen was haar interesse gewekt in alles wat ik (ja..ik!) in mijn mond stopte. At ik een boterham met haar op schoot, dan belandde hij op de een of andere manier in haar mond. Zat ik aan tafel aardappels te eten, dan liet ze me weten dat zij óók wilde. En dat is goed. Dat is Rapley. Een kind dat zich gezond en normaal ontwikkelt, toont oprechte interesse in de dingen om hem heen. Daar hoort eten ook bij. Maar….wie is Rapley nu eigenlijk, en wat houdt de Rapley-methode in?

Gill Rapley

Gill Rapley is een Amerikaanse onderzoekster die jarenlang het eetgedrag van baby’s en jonge kinderen bestudeerd heeft. Zij kwam tot de conclusie dat kinderen het beste leren eten als zij het zelf mogen doen, en vooral als zij de kans krijgen om te spelen met hun eten. Natuurlijk heeft elk kind zijn eigen voorkeuren, en het is aan ons als ouders om daar op in te spelen. Ook is het immens belangrijk voor onze kinderen dat wij hen als individu respecteren en de ruimte geven om hun interesses verder te ontwikkelen en dingen uit te proberen. Vanaf dag een tot de dag dat we sterven en daarna. Leren eten hoort daar ook bij.

Past de Rapley-methode binnen de antroposofie?

Deze filosofie past mijns inziens uitstekend bij de antroposofie. De antroposofie gaat ervan uit dat ieder mens, en dus ieder kind en elke baby, een individu is dat hier op aarde is met een unieke individuele reden, die wij moeten respecteren. Daar hoort autonomie bij, en uitproberen. Bovendien is het binnen de antroposofie belangrijk dat de mens een natuurlijke, individueel bepaalde, ontwikkeling doormaakt. De Rapley-methode sluit hier naadloos bij aan. Het is geweldig om te zien hoe mijn dochter haar eten onderzoekt. Ze pakt het vast, bestudeert het, knijpt het fijn, gooit het op de grond, smeert het over de tafel, geeft het aan de hond, en stopt wat dan nog over is tenslotte in haar mond. Tot nu toe eet ze alles wat ik haar aanbied; tomaten, komkommer, venkel, pastinaak, korstjes van speltbrood, rijstwafels en witlof om een paar dingen te noemen. Ze eet zolang ze dat zelf wil, ik dring haar niks op, maar geef haar het bakje met eten zodat ze het vast kan houden (of op de grond kan gooien, of in haar mond kan stoppen) en het voedsel kan eten als ze dat wil. En ze wil….altijd! Ze geeft perfect en heel duidelijk aan wanneer ze iets wil eten, maar ook wanneer het genoeg is. Ze vindt het prachtig en ik ben dolgelukkig dat mijn kind zo’n interesse heeft voor eten en er ook van geniet.

De Rapley-methode in Nederland

In Nederland heeft lactatiekundige en kinderdiëtist Stefan Kleintjes de Rapley-methode geïntroduceerd en vertaald naar zijn eigen methode, de “Kleintjes-methode”. De methodes lijken heel veel op elkaar. Stefan Kleintjes heeft een handig en overzichtelijk voedselintroductieschema gemaakt waarin je kan lezen vanaf welke leeftijd je welk voedsel mag geven. Het schema is borstvoedingsvriendelijk, wat wil zeggen dat het bijvoeden de borstvoeding niet meteen gaat vervangen. Het geeft het kind de gelegenheid zichzelf te spenen, en veel kinderen die op deze manier worden bijgevoed blijven met gemak een jaar aan de borst of langer.

Ik vind het een geweldige methode waar ik helemaal achter sta, en ik kan het iedereen aanraden! Wil je meer lezen over de Rapley-methode? Bekijk dan onderstaande links:

De website van Gill Rapley

Stefan Kleintjes over de Rapley methode

Facebookgroep: Bijvoeden vanaf 6m a la Rapley

De Groene Vrouw: over bijvoeden vanaf zes maanden

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Ongeveer een jaar maak ik nu mijn eigen wasmiddel, en ik ben er heel tevreden over! Het bespaart enorm, het is duurzaam en het wast onze was heel schoon, en het is nog gemakkelijk te maken ook! Dus waarom zou je het niet doen? Hieronder de stap voor stap uitleg over het maken van wasmiddel.

Wat heb je nodig?
  • Een grote pan
  • Water
  • 100 gram geraspte Marseillezeep (of een blok geraspte biozeep of biovlokken)
  • Lege flessen of potten
  • Eventueel etherische olie zoals lavendel of eucalyptus
Hoe doe je het?
  1. Rasp eerst de zeep. Vlokken kun je gewoon gebruiken zoals ze zijn.
  2. Vul de pan met ongeveer 4 à 5 liter water en zet hem op het vuur. Zodra het water kookt, zet je het vuur uit.

Voeg vervolgens de marseillezeep (of de vlokken) toe en roer goed door met een houten spatel tot de zeep helemaal gesmolten is. Laat dit mengsel een nacht zo staan zonder er iets mee te doen.

De volgende dag zul je zien dat het geheel een soort massa is geworden. Maak de massa los door rustig te roeren met een houten spatel.

Als de massa goed door te roeren is, kun je nog een paar druppels etherische olie toevoegen. Bijvoorbeeld eucalyptus tegen huisstofmijt en lavendel voor een frisse geur. Als jijzelf of gezinsleden allergisch kunnen reageren, voeg dan geen etherische olie toe. Roer de massa vervolgens zo “los” mogelijk, en giet hem dan over in afsluitbare flessen.

Dit is een basisrecept voor wasmiddel geschikt voor de bonte was. Wil je wasmiddel maken speciaal voor de witte was? Voeg dan na de marseillezeep een eetlepel baking soda toe, dit heeft een blekend effect.

Heb jij dit recept uitgeprobeerd? Vertel me erover in de reacties!

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Rode wangen, flinke poepluiers, weinig eetlust, slecht slapen en heel veel jengelen. Ik heb het over het krijgen van: tandjes.

Tandjespijn

Ze staan zo leuk, die schaarse kleine tandjes in een babymondje. Maar die schattige tandjes moeten eerst doorkomen, en dat gaat meestal niet zonder slag of stoot. Ook kinderen die aan het wisselen zijn, maar vooral baby’s en peuters die hun melkgebit krijgen, kunnen erg veel tandjespijn hebben. Vaak duurt het ook lang voordat een tandje helemaal door is. En als dat dan eindelijk achter de rug is, komt het volgende al. Ik heb voor jullie een aantal tips op een rijtje gezet om de pijn en het ongemak bij doorkomende tandjes iets te verlichten:

Tandvleesbalsem

Tandvleesbalsem is een soort créme die je op het tandvlees kunt aanbrengen. Ik gebruik die van Weleda. Deze balsem bevat onder andere ratanhiawortel, salie en mirre. De balsem kan in het tandvlees gemasseerd worden, en heeft een verstevigende werking. Het werkt erg goed, maar je kan je voorstellen dat de gemiddelde baby er geen zin in heeft heeft dat jij zijn tandvlees gaat masseren. Deze balsem is daarom meer geschikt voor iets oudere kinderen die aan het wisselen zijn. Het werkt trouwens ook uitstekend voor volwassenen die gevoelig of ontstoken tandvlees hebben.

Druppeltjes

Ik heb advies gevraagd bij een drogist, en kreeg Chamodent druppeltjes van VSM Kind. Dit middel bevat onder andere belladonna oftewel wolfskers en kamille. Dit zijn druppels die je op een lepeltje geeft. Erg geschikt voor baby’s en ook voor wat oudere kinderen.

Iriswortel

Iriswortel is letterlijk de wortel van een Iris. Bijten op een stuk iriswortel kan verlichtend werken, met name voor baby’s. Laat de baby niet alleen met de iriswortel, en controleer regelmatig of hij nog heel, en dus veilig is.

De klassieke bijtring

Onze favoriet is een houten bijtring van Grimm’s in de vorm van een hart. Mijn dochter kan hem goed vasthouden en het hout voelt prettig aan.

Barnsteen

Veel kinderen hebben baat bij een ketting of armband van barnsteen. Deze steen staat bekend om zijn geneeskrachtige en pijnstillende werking. Mijn dochter draagt een armbandje van barnsteen overdag. ’s Nachts leg ik hem dicht bij haar bedje, op een plek waar ze niet makkelijk bij kan. Let dus ook zelf goed op als je zo’n armbandje hebt aangeschaft, met name voor baby’s kan het gevaarlijk zijn om de ketting of armband te dragen, doe dat dus alleen onder toezicht, en doe hem ’s nachts altijd af.

De antroposofische visie op tanden krijgen

In de antroposofie heeft het krijgen van tanden een diepere betekenis. In grote lijnen: binnen de antroposofie betekent het krijgen van tanden dat de ziel klaar is om daadwerkelijk te incarneren in het aardse lichaam. De eerste stap daarin word gezet rond de leeftijd van zes maanden, maar de volledige stap naar incarnatie in dit lichaam, en dus in het huidige leven, word pas gezet rond de zes à zeven jaar, bij de tandenwisseling.

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Drie koningen volgden de Ster van Bethlehem en vonden het Christuskind. Nog altijd vieren wij hun feest op 6 januari. De betekenis en de traditie van Driekoningen is oud, en we kunnen als we willen dit feest ook thuis op een grappige manier vieren.

Caspar, Melchior en Balthasar

De drie koningen heetten Caspar, Melchior en Balthasar. In het Mattheüs-evangelie lezen we dat er drie wijzen uit het Oosten kwamen om het Christuskind te aanbidden. Ze hadden ook geschenken bij zich. Koning Melchior, met de rode mantel, gaf goud, Balthasar, met de blauwe mantel, gaf wierook en de donkere koning in de groene mantel, Caspar, gaf mirre. (Mirre is gomhars, een lekker ruikende olie).

Deze gaven kunnen ook een symbolische betekenis hebben. Goud staat dan voor inzicht in de goddelijke, geestelijke wereld, wierook voor offerbereidheid en voor de menselijke deugd en mirre voor verbinding van de ziel met het onsterfelijke.

Driekoningenspel

De drie koningen zijn verbonden met vele, eeuwenoude tradities. Op de vrijeschool kan het Driekoningenfeest gevierd worden met het Driekoningenspel. Een andere traditie die ik nog ken van vroeger toen ik in Duitsland woonde, is dat er drie als koningen verklede jongens langs de deuren gaan. Met krijt schrijven zij dan het jaartal en de initialen van de koningen naast of boven de deur (C+M+B). In ruil krijgen ze dan wat snoep. Deze manier van vieren is gebaseerd op het rooms-katholieke gebruik om op 6 januari de huizen te zuiveren met wierook, en ze dan te zegenen.

Driekoningen thuis

Thuis kunnen we de Driekoningentijd ook vieren op een manier die teruggaat op een oude traditie en die ik vond in het boek “Leven met het jaar”, van Christofoor. Het werkt het beste in het weekend en je kunt het zo doen: bak een brood voor het ontbijt en verstop er een witte, gedroogde boon in (oorspronkelijk was de boon een stenen poppetje dat het Christuskindje verbeeldde). Eet het brood samen op. Wie de boon vindt, moet zich de rest van de dag als een koning gedragen, en wordt ook zo behandeld. Succes verzekerd!

Antroposofische elementen
drie drakenbroden - kopie
Drakenbrood

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Bij het Michaelsfeest hoort traditioneel Michaelsbrood; een rond brood met drie dooreengevlochten slangen erop. Maar je kunt ook een heel ander brood maken, brood in de vorm van een draak.

Drakenbrood

Wij hebben van Martijn geleerd hoe je dit leuke broodje bakt, en hebben daarna onze eigen variant bedacht. Het is leuk om drakenbroodjes te maken met kinderen in de tijd van het Michaelsfeest. Heb je een septemberkind, dan zijn drakenbroodjes leuk om samen te maken en op te eten op het verjaardagsfeestje. We vertellen jullie stap-voor-stap hoe we het doen:

Stap 1: Maak eerst brooddeeg. Wij gebruikten hetzelfde deeg als voor onze pizza, maar je kunt natuurlijk ook je eigen brooddeeg gebruiken. Wij namen per draakje 100 gram meel.

Stap 2: Laat het deeg rijzen, kneed het en laat het nog eens rijzen. Kneed het dan nog eens. Geen tijd? Gebruik dan zelfrijzend bakmeel in plaats van bloem en gist.

Stap 3: Verdeel het deeg in zoveel stukken als je nodig hebt voor jouw aantal draken.

Stap 4: Neem per kind een ruim stuk bakpapier en leg daar het deegbolletje op.

Stap 5: Laat nu ieder kind zijn eigen draak vormen. Je kunt een “platte” draak maken of meer een beeldje boetseren. Zet een bakje water klaar om eventuele losse poten of ornamenten aan het lijf vast te kunnen plakken. Als je wilt, kun je zonnepitten gebruiken voor de stekels en rozijnen voor de ogen.

Stap 6: Leg de draken voorzichtig op een ingevette bakplaat en bak ze gaar. Kijk af en toe hoe het gaat; een draak is niet hetzelfde als een heel brood en kan wat sneller klaar zijn.

Tot slot nog onze geheimtip: hoe bloeddorstiger de draak eruitziet, hoe lekkerder hij smaakt!

Oproep : professionals gezocht voor een nieuw holistisch kindcentrum in Zwolle!

Een seizoenstafel kun je zo groot of klein maken als je zelf wilt. De tafel zelf kan een echte, bestaande tafel zijn, of een krukje, of een kastje. Of een vensterbank, zoals bij Martijn. Maar je kunt ook met eenvoudige middelen zelf een unieke tafel maken. De onze is er zo een en ik vind het leuk om hier te vertellen hoe ik hem heb gemaakt:

Kabelklos van de bouw

Op een dag fietste ik langs een bouwplaats. Ik zag er niet alleen een nieuw gebouw zonder dak en ramen, maar ook een grote afvalcontainer. En die trok mijn aandacht. Want bovenop zag ik een houten kabelklos liggen. Hij zag er ongeveer uit zoals een klosje voor naaigaren, maar dan veel en veel groter. Nu heb ik een creatieve geest en meteen begonnen bij mij de ideeën te stromen. Wat je allemaal niet kunt doen met zo’n klos! Ik stapte dus af en viste hem uit de container.

Bijzettafeltje

Eenmaal thuis ben ik gaan bedenken wat ik zou gaan doen. Ik zette de klos in de woonkamer en hij bleek groot genoeg om er een bijzettafeltje van te maken. Ik had alleen op dat moment geen tijd om aan de slag te gaan en heb het verdere werk even uitgesteld-gelukkig maar! Want een tijdje later vertelde Naomi mij dat ik oma zou gaan worden. Door dit geweldige nieuws kwam er een nieuw idee in me op: voor het kindje een bijzettafeltje maken in de vorm van een paddenstoel.

Van klos naar paddenstoel

Nu ben ik geen timmerman, dus enig overleg met een handig iemand was wel gewenst. Die had ik bij de hand: mijn vader (de aanstaande overgrootvader dus) is erg goed in werken met hout. Hij bekeek de klos eens goed en luisterde naar mijn wilde plannen. Het bleek dat de onder- en bovenschijf van de klos vrij dun waren. Mijn vader zaagde daarom een ronde schijf van triplex, en die schroefden wij er aan de bovenkant op. Handig, want zo werd meteen het middengat gedicht. Onder de onderste schijf kwamen vier houten blokjes, waaraan we wieltjes konden vastmaken.

En toen: in de verf

Vervolgens ging ik aan de slag met restjes verf, allemaal op waterbasis. Eerst heb ik alles in witte grondverf gezet. Daarna bedacht ik dat ik een vliegenzwam zou gaan maken. Ik gebruikte daarom een restje rode hobbyverf voor de hoed. De steel werd natuurlijk wit; ik had nog wat witte latex en die voldeed prima. De onderste schijf heb ik groen gemaakt met wat groene latex.

Details maken het af

Nu was het tijd voor wat details. Ik stelde me voor dat er wat gras om de paddenstoel zou groeien. Om dat te maken scheurde ik reepjes papier af. Ik heb heel dun papier gebruikt, wit-groen gemarmerd. Maar elke soort groen vloeipapier, bijvoorbeeld zijdevloei,  zou hebben voldaan. De reepjes waren expres ongelijk, ik heb ze naast elkaar opgelijmd, steeds beginnend bij de bodem en dan overgaand naar de steel.

Onder de hoed vind je bij een vliegenzwam lamellen, en die heb ik op dezelfde manier gemaakt als het gras, maar nu met grijs gemarmerd vloeipapier. Deze reepjes heb ik met wat tussenruimte opgelijmd aan de onderkant van de hoed.

Stippen op de hoed, en dan is het goed!

Nu moesten er nog stippen op de hoed komen. Het verven van een echt ronde stip is lastig. Ik had een sjabloon kunnen gebruiken, maar ik vond het handiger om uit gewoon wit printerpapier een aantal stippen te knippen van verschillende grootte. Die heb ik vervolgens op de hoed gelijmd met gewone hobbylijm. Om de paddenstoel af te maken en te beschermen heb ik hem nog van onder tot boven gevernist.

En tadaaaaaaaaaaaaa! De paddenstoeltafel voor mijn aanstaande kleinkind was klaar. Ik heb hem Naomi cadeau gedaan, en zij heeft meteen besloten om er een seizoenstafel van te maken. Bij de herfst past hij, als paddenstoel, natuurlijk het best, maar in de andere seizoenen doen we er gewoon een mooie lap overheen. Al hoop ik stiekem wel op nog zo’n klos…..dan maak ik er een zomerseizoenstafel van in de vorm van een zonnebloem.

Tip

Als je creatief wilt zijn en een eigen seizoenstafel wilt maken hoef je natuurlijk niet meteen bouwplaatsen af te zoeken voor klossen. Je kunt ook bij de kringloop gaan kijken voor geschikte bijzettafeltjes, en die schuren en verven. Je kunt zo creatief zijn als je maar wilt, dat is het leuke ervan.

Nu ben ik wel benieuwd of er meer mensen zijn die hun eigen seizoenstafel hebben gemaakt? Als dat zo is, laat het hier dan alsjeblieft weten!